SROI-aanbestedingen: wat u moet weten
Steeds meer openbare opdrachten bevatten een Social Return on Investment (SROI)-eis. Op deze pagina leest u wat SROI in aanbestedingen betekent, wanneer de verplichting geldt en hoe u uw SROI-budget praktisch en aantoonbaar kunt invullen.
Wat is SROI in aanbestedingen?
Social Return on Investment is een aanbestedingsvoorwaarde waarbij een percentage van de opdrachtwaarde wordt ingezet voor maatschappelijke impact. Doel: meer werk en kansen voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt en/of impact via maatschappelijke inkoop.
Wanneer geldt een SROI-verplichting?
- Bij (semi)publieke opdrachten boven de drempel die de aanbestedende dienst hanteert.
- Voor zowel werken, leveringen als diensten. De exacte eis staat in de aanbestedingsstukken.
- Het percentage, de looptijd en de toetsingsmomenten verschillen per opdrachtgever.
Routes om SROI in te vullen
- Personele invulling – plaatsing, leer-werk of detachering van kandidaten op het project.
- Maatschappelijke inkoop – besteding bij een social enterprise die aantoonbaar sociale waarde creëert, bijvoorbeeld sociaal geproduceerde bedrijfsfietsen.
In de praktijk combineren veel inschrijvers beide routes. Maatschappelijke inkoop blijkt vaak de meest voorspelbare en administratief eenvoudige manier om het SROI-budget te realiseren.
Eisen & verantwoording (kern)
- Plan van aanpak – beschrijf helder uw aanpak, planning en partners.
- Aantoonbaarheid – zorg voor bewijs van maatschappelijke inkoop (facturen, verklaring/onderbouwing van de leverancier).
- Tijdigheid – lever bewijs op de afgesproken momenten (tussentijds/eind).
- Relevantie – koppel de besteding zichtbaar aan het doel van social return.
Veelgemaakte valkuilen (en hoe u ze voorkomt)
- Te laat starten – begin bij inschrijving al met het SROI-plan i.p.v. na gunning.
- Eenzijdige focus – alleen personele invulling kan risicovol zijn bij krapte; voeg maatschappelijke inkoop toe voor zekerheid.
- Vage bewijsstukken – stem vooraf af welke documenten de opdrachtgever accepteert.
- Geen interne borging – wijs één verantwoordelijke aan en plan rapportagemomenten.
Checklist voor inschrijvers
- Lees de SROI-paragraaf en noteer percentage, looptijd en rapportage-eisen.
- Kies route(s): personele invulling, maatschappelijke inkoop of een mix.
- Leg partners vast (bijv. social enterprise) en vraag tijdig documentatie aan.
- Werk de begroting en planning uit; reserveer budget.
- Omschrijf in het PvA hoe u tijdig en controleerbaar levert.
Wanneer is maatschappelijke inkoop verstandig?
Maatschappelijke inkoop is met name effectief wanneer:
- het project kortlopend of specialistisch is (weinig plaatsingskansen),
- u voorspelbaarheid wilt in kosten en planning,
- u impact wilt koppelen aan een duurzaam, zichtbaar product zoals bedrijfsfietsen die tijdens het project worden gebruikt.
Voorbeeld: sociaal geproduceerde bedrijfsfietsen
Bedrijfsfietsen geproduceerd in een sociale werkplaats combineren maatschappelijke waarde met duurzame mobiliteit. Ze zijn functioneel inzetbaar op bouwplaatsen, campussen en tussen locaties, en worden door opdrachtgevers doorgaans geaccepteerd als maatschappelijke inkoop binnen SROI.
Lees hier hoe u uw SROI-budget concreet kunt invullen met sociaal geproduceerde bedrijfsfietsen: SROI invullen via bedrijfsfietsen (BrandBikes) .
Q&A: SROI in aanbestedingen
Moet ik altijd personeel plaatsen?
Nee. De meeste opdrachtgevers staan ook maatschappelijke inkoop toe (bijv. bij een social enterprise).
Controleer de aanbestedingsstukken.
Welke bewijsstukken heb ik nodig?
Meestal: overeenkomst/factuur en een verklaring/onderbouwing van maatschappelijke impact van de leverancier.
Stem dit vooraf af met de aanbestedende dienst.
Kan ik maatschappelijke inkoop combineren met personele invulling?
Ja, veel inschrijvers kiezen voor een mix om risico’s te beperken en zekerheid te vergroten.
Vragen of sparren over uw SROI-aanpak?
Zoekt u een zeker, zichtbaar en duurzaam bestedingspad voor uw SROI-budget? BrandBikes is een Nederlandse social enterprise die bedrijfsfietsen laat produceren in een sociale werkplaats. We denken graag mee over een passende invulling binnen uw aanbesteding.
